Dieta low-FODMAP

Spis treści

1. Co to jest i na czym polega dieta low fodmap?
2. Etapy diety low FODMAP
3. Darmowy dzień diety low FODMAP
4. Produkty o niskiej i wysokiej zawartości FODMAP
5. Skuteczność diety low FODMAP
6. Sanprobi IBS
7. Podsumowanie
8. Bibliografia

Co to jest i na czym polega dieta low FODMAP?

FODMAP to fermentujące oligo-, di-, monosacharydy oraz poliole (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols). To grupa krótkołańcuchowych węglowodanów szybko fermentujących, słabo wchłanianych, o wysokim ciśnieniu osmotycznym. Kiedy przechodzą do jelita grubego, są fermentowane przez bakterie jelitowe, co wywołuje powstawanie gazów. Efektem tego jest rozciąganie ścian jelita i ból brzucha. Produkty FODMAP nie będą stanowiły problemu dla osób zdrowych, ale będą problematyczne przede wszystkim dla osób cierpiących na zespół jelita drażliwego (nadwrażliwego; IBS) lub w niektórych przypadkach SIBO. Za twórców diety low-LODMAP uznaje się australijskich naukowców z Monash University (Monash University, Medicine, Nursing and Health Sciences).

Do FODMAP możemy zaliczyć:

• laktozę (mleko i produkty mleczne);
• fruktozę (owoce np. banan, miód, słodycze, syrop glukozowo-fruktozowy, syrop z agawy, keczup);
• poliole (sorbitol, ksylitol, erytrytol, mannitol);
• fruktany (cebula, czosnek, produkty zbożowe tj. pszenicę);
• galaktany (nasiona roślin strączkowych).

Etapy diety low FODMAP

Dieta o niskiej zawartości FODMAP składa się z 3 etapów, których głównym celem jest identyfikacja produktów, które mogą nasilać dolegliwości i tych, które są dobrze tolerowane przez pacjentów, aby w przyszłości dobrze komponować dietę.

• I etap – wyeliminowanie produktów obfitujących w FODMAP – trwa od 2 do 6 tygodni, polega na wyeliminowaniu z jadłospisu produktów o wysokiej zawartości FODMAP i zastąpieniu ich produktami o niskiej zawartości FODMAP. Ścisła dieta low FODMAP to nie jest dieta na całe życie, po 4-6 tygodniach objawy ze strony układu pokarmowego powinny niemal całkowicie ustąpić i jest to dobry moment na próbę rozszerzania diety o kolejne grupy produktów, czyli przejście do etapu drugiego;
• II etap – ponowne wprowadzenie produktów zawierających FODMAP – etap ten trwa od 8 do 12 tygodni. Polega na stopniowym włączaniu produktów bogatych w FODMAP (najlepiej włączać 1 produkt co 3 dni – monitorować objawy, zapisując w dzienniczku swoje samopoczucie). Wybieramy do testów produkty zawierające tylko jeden rodzaj FODMAP, a nie ich mieszankę, zatem do testowania fruktozy lepiej wybrać miód, a nie np. gruszki, które są bogate również w poliole. Testowane FODMAP wprowadzamy pojedynczo, a kiedy przechodzimy do kolejnej grupy produktów, ponownie wracamy do bazy diety z fazy 1, czyli: jeśli w teście laktozy wyszło, że nie masz problemów z jej spożywaniem, musisz mimo wszystko ją wykluczyć z diety na czas testowania kolejnej grupy produktowej np. polioli. Między kolejnymi testami warto też zrobić 2-3 dni przerwy na ścisłą dietę z 1 fazy low-FODMAP. Kiedy już wybraliśmy produkt do testów i jest to produkt bogaty w problematyczny składnik, powinniśmy zacząć od wprowadzania niewielkiej ilości. Np. testujemy laktozę, więc wybieramy jakiś produkt nabiałowy obfitujący w ten składnik. Może to być zwykłe mleko, jogurt albo twaróg. Pierwszego dnia wprowadzamy do diety niewielką ilość tego produktu i obserwujemy reakcję organizmu. Jeśli nic złego się nie dzieje, w kolejnych dniach możemy sprawdzić jak nasz organizm poradzi sobie z większą ilością tego składnika. Do produktów gorzej tolerowanych można wrócić ponownie po pewnym czasie. Tolerancja na składniki diety może się zmieniać;
• III etap – dieta dobrana indywidualnie – celem tego etapu jest stworzenie indywidualnej diety, która będzie mogła być stosowana przez dłuższy czas z jak najmniejszą ilością ograniczeń. W tym celu wprowadza się do diety wszystkie produkty, które zostały wcześniej zidentyfikowane jako te, które nie powodują dolegliwości.

Ważne! Dietę low-FODMAP najlepiej przeprowadzić pod okiem dietetyka, aby nie doprowadzić do niedoborów żywieniowych.